نوروز

     

فواید عید نوروز از دیدگاه اسلام

 

عطر زیبای خداجویی و استمداد از خداوند ارحم الراحمین فضای کل ایران رو عطراگین می کند

 

 

  1. دعای دست جمعی

در هیچ روزی و هیچ ساعتی از سال تو ایران سراغ نداریم که همه همزمان با هم دعا کنند مگر به هنگام تحویل سال نو با خوانده دعای زیبای " یا مقلب القلوب..."

که عطر زیبای خداجویی و استمداد از خداوند ارحم الراحمین فضای کل ایران  رو عطراگین می کنه

که شاید به واسطه این خداجویی و خداخواهی درهای رحمت خداوند بر کل انسانهای روی زمین باز شود

٢.دید و بازدید از اقوام

که در اسلام فوق العاده به این امر سفارش شده که احیای این امر احیای امر خداوند تبارک و تعالاست

٣.مسافرت

و سیرو فی الارض

در زمین مسافرت و گردش کنید

که در این چند روز تعطیلات خیلی از خونواده ها با مسافرت به شهرهای مختلف در هوای بهاری لذت تعطیلات را صد چندان می کنند

عید نوروز از دیدگاه امام صادقعلیه السّلام

علامه مجلسی در کتاب (زاد المعاد )از قول معلی ابن خنیس نقل کرده که امام جعفر صادق علیه السلام در فضیلت نوروز به حق خانه کعبه سوگند یاد کرده وعید نوروز را تفسیر، واهمیت آن را چنین بیان داشته اند:

در عید نوروز حق تعالی در روز الست ازارواح بندگان پیماان گرفته است که او را به یگانگی بپرستند وبرای او شریکی قرار ندهند.

این روز اولین روز  طلوع آفتاب ،اولین روز وزیدن بادها ورویش گیاهان می باشد .در این روز جبرئیل بر حضرت رسول اکرم  صلی الله علیه وآله وسلم  وحی الهی را آورد وبعثت پیامبر اکرم  صلی الله علیه وآله وسلم  از این روز آغاز شد، وحضرت رسول اکرم  صلی الله علیه وآله وسلم در چنین روزی بت های کافران را نابود کرد.

عید نوروز، روز عید غدیر خم، روز ولایت امیرالمومنین علیه السّلام  به امر الهی میباشد؛ ودر این روز پیامبر اسلام  صلی الله علیه وآله وسلم  به سرکرده های صحابه امر فرمود که بروند وبه امیرالمومنین سلام کنند وبگویند : "السلام علیک یا امیرالوومنین"ونیز به خلافت رسیدن امیرالمومنین علی علیه السّلام   به در خواست مردم در این روزبوده است. عید نوروز روز ظهور حضرت مهدی موعود عجلّ الله تعالی فرجه الشریف و روز رجعت امامان علیه السّلام به دنیا خواهد بود وروز انتظار فرج می باشد.

حضرت امام جعفر صادق - علیه السلام - در بیان اعمال عید نوروز چنین فرموده اند:
در روز نوروز غسل کنید و پاکیزه ترین جامه های خود را بپوشید و به بهترین بوها خود را خوشبو نمایید. در این روز، روزه بگیرید و بعد از به جا آوردن نمازهای پیشین و پسین و نافله های آن چهار رکعت نماز بخوانید. در رکعت اول بعد از حمد، ده مرتبه سوره انا انزلنا...و در رکعت دوم ده مرتبه سوره قل یا ایها الکافرون و در رکعت سوم بعد از حمد ده مرتبه قل هو الله احد و در رکعت چهارم بعد از حمد ده مرتبه سوره قل اعوذ برب الفلق و قل اعوذ برب الناس را بخوانید و بعد از نماز سجده شکر را به جا آورید و این دعا را بخوانید:
«اللهم صل علی محمد و آل محمد الاوصیاء و المرضیین و علی جمیع انبیائکه و رسلک بافضل صلواتک و بارک علیهم بافضل برکاتک و صل علی ارواحهم و اجسادهم . اللهم بارک علی محمد و آل محمد و بارک لنا فی یومنا هذا الذی فضلته و کرمته و شرفته و عظمت فطره اللهم بارک لی فیما انعمت به علی حتی لا اشکر احدا غیرک و وسع علی رزقی یا ذالجلال و الاکرام اللهم ما غاب عنی فلا یغیبن عنی عونک و حفظک و ما فقدت من شی ء فلا تفقدنی عونک حتی لا اتکلف ما لااحتیاج الیه یا ذالجلال و الاکرام .» (این دعا دارای سند معتبر می باشد و اگر نماز را هم به جا نیاوردید می توانید دعا را بخوانید)
در کتب غیر مشهور دعای زیر را نیز روایت کرده اند: یا محول الحول و الاحوال حول حالنا الی احسن الحال
که در هنگام تحویل سال انسان بر زبان جاری کند و از خداوند تبارک و تعالی بخواهید که او را از خواب بیدار نماید و با تغییری که در فصل پیش ‍ می آید و زمین به اذن الهی زنده می شود حالتهای انسان نیز دچار دگرگونی شود و از دامهای جهالت رهایی یابد و به خداوند نزدیکتر شود.

منبع:روزها و رویدادها ، مرکز فرهنگی نور ولایت، قم: نشر پیام مهدی (عج) ، ۱۳۷۹ ، صص ۱۵-۱۶ .
هفت سین آیات قرآن:
ـسلام علی نوح فی العالمین (آیه ۷۹ سوره صافات)
ـ سلام علی ابراهیم(آیه ۱۰۹ سوره صافات)
ـسلام علی موسی و هارون(آیه ۱۲۰ سوره صافات)
ـ سلام علی ال یاسین(آیه ۱۳۰ سوره صافات)
ـ سلام علی المرسلین(آیه ۱۸۱ سوره صافات)
ـ سلام علیکم بما صبرتم(آیه ۲۴ سوره رعد)
ـ سلام هی حتی مطلع الفجر(آیه ۵ سوره قدر)

منبع : نشریه الکترونیکی پرسمان

 

 نگاهی به عید نوروز در دین مبین اسلام

در ابتدا حلول سال 3139 هجری شمسی را به همه پیروان اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام در پهنه گیتی و بویژه مردم سرافراز ایران اسلامی و نیز مخاطبان ارجمند خود تبریک می‌گوییم و سالی سرشار از موفقیت و بهروزی را در سایه پر مهر و عطوفت حضرت ولی عصر عجج برای آنان مسالت می‌نماییم.
نوروز ایرانیان که در آغاز فصل بهار جشن گرفته می‌شود، پیام آور نو شدگی سال و آمدن گرما و مرگ زمستان و رویش دوبارۀ طبیعت، و زمان خروج انسان از عالم خمودگی و پیوستن به طبیعت و شروع به حیات اجتماعی دوباره در جامعه است.

بلوکباشی، علی؛‌ نوروز، تهران، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1380، ص 10.
نوروز، سمبل تحول و تغییر و دگرگونی است. علاوه بر اینکه طبیعت بی‌جان جانی تازه می‌گیرد، ایرانیان نیز با خانه تکانی و پوشیدن لباس نو و ... سعی می‌کنند به استقبال این تحول بروند. بدون شک این تحول به سمت نیکویی و بهتر شدن است .
 
این همه نیکویی و نیک پسندی آنگاه به بالاترین ارزش رسید که فرهنگ غنی ایران با معارف سعادت آفرین اسلام عجین شد و چشم های حقیقت بین را از تماشای مظاهر تحول طبیعت به انقلاب باطن رهنمون ساخت.

پیشینه نوروز: عید نوروز از زمان‌های قدیم یکی از دو عید بزرگ ایرانیان بوده است، عید دیگر شانزدهم مهرماه به نام «مهرگان» بوده است.

یعقوبی، ابن واضح؛ تاریخ یعقوبی، ترجمه محمد ابراهیم آیتی، تهران، علمی و فرهنگی، 1371، چاپ ششم، ج1، ص 117.

 امروزه عید مهرگان از اهمیت چندانی برخوردار نیست. نوروز در روزگار «جمشید» چهارمین پادشاه دوره پیشدادی پدید آمد و در پادشاهی او به صورت آئین درآمد.

مسعودی، علی بن حسین؛ مروج الذهب و معادن الجوهر، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران، علمی و فرهنگی، 1374، ج1، ص 218.

 مسعودی در «التنیه و الاشراف آورده است: «هرمز در روز نخست ماه فروردین به مظالم (دادگری) نشست. پس آن روز را «نوروز» نام کرد و سنت گشت».

مسعودی، علی بن حسین؛ التنیه و الاشراف، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران، علمی و فرهنگی، 1365، چاپ دوم، ص 196.
فردوسی در داستان پدید آمدن نوروز نقل می‌کند که؛ وقتی جمشید از کارهای کشوری بیاسود بر تخت کیانی نشست و همه بزرگان لشکری و کشوری بر گرد تخت او فراهم آمدند ... جمشید آن روز را که نخستین روز از فروردین و آغاز سال بود، نوروز نامید و جشن گرفت».                 
فردوسی، ابوالقاسم؛ شاهنامه فردوسی، تهران، بروخیم، 1314، ج1، ص 26-25.
اسلام و نوروز: از نظر اسلام نوروز و بزرگداشت آن نه تنها مذمت نشده است که بهانه ای فرخنده برای هر انسان خردمند است تا بتواند شتابی افزون تر در پیمودن راه دراز معنویت پیدا نماید. نه فقط نوروز که هر زمان و مکان دیگری نیز که آدمی را به بلای غفلت دچار سازد و او را مشغول لهو لعب نماید، ناپسند است. این ماییم که می توانیم این مناسبتها را به "عید واقعی " تبدیل کنیم یا نه.

توصیه ها و سفارشهایی که امامان معصوم
علیهم السّلام در پاسخ به سوالاتی که پیرامون عید نوروز کرده اند همگی در همین راستا بوده و نباید از آن غافل ماند. دوری از اسراف و تجمل گرایی، اجتناب از تفاخر و بزرگنمایی، صله ارحام و بازدید از آشنایان، رفع کدورتها و قهرها، احسان به والدین و سالمندان، محاسبه عملکرد مادی و معنوی در سال گذشته، برنامه ریزی و تصمیمگیری جدی برای سال آینده، محبت به کودکان و سفرهای کوتاه و بلند از جمله سنتهای حسنه نوروز است که می تواند آن را برای ما به "عید" واقعی تبدیل کند، همان چیزی که در دعای کوتاه و درس آموز هنگام تحویل سال از آن به عنوان "احسن الحال" یاد شده است.

اما در این میان توجهی دوباره به محرومان ونیازمندان ارزش بالاتری دارد. قرین بودن جشن نیکوکاری با عید نوروز برای ملت ما همیشگی است. نباید هیچگاه از امداد و کمک رسانی به دستهای لرزان و نیازمند غفلت کرد و خوشی و سرور شخصی و خانوادگی، دردها و حاجتهای پابرهنه ها را فراموش سازد.

در خصوص نوروز و نکو داشت آن در اسلام، روایات مختلف وجود دارد. هر چند بیشتر روایات دلالت بر این دارند که اسلام آن را به عنوان روزی مهم، مورد تایید قرار داده است. در روایتی که مُعلّی بن خنیس از امام صادق علیه السّلام روایت کرده، حضرت بزرگداشت این روز را به خاطر وقایعی می‌داند که در این روز اتفاق افتاده است.

عاملی، شیخ حر؛ وسائل الشیعه، قم، آل البیت (علیهم‌السّلام)، 1409، ج8، ص 173.

 ابن فهد حلی می‌نویسد: «روز نوروز روزی جلیل القدر است... به این روز عباداتی تعلق دارد که مطلوب شارع است».
حلی، ابن فهد؛ مهذب البارع، قم، جامعه مدرسین، 1407، ج1، ص 191.  
علامه مجلسی پس از نقل روایات فراوانی در خصوص نوروز و اهمیت این روز، در روایتی مخالف با روایات سابق می‌نویسد: امام موسی بن جعفرعلیه السّلام خطاب به منصور دوانیقی فرمودند: «من روایات رسول خداصلّی الله علیه و آله و سلّم را جستجو کرده‌ام اما برای این عید روایتی نیافتم. این روز سنت ایرانیان است که اسلام آن را محو کرده است و پناه بر خدا که ما بخواهیم آن را احیا کنیم».

مجلسی، محمدباقر؛ بحارالانوار، بیروت، موسسه الوفاء، 1404، ح56، ص 101.
علامه مجلسی سپس می‌نویسد: «اخبار معلی بن خنیس از جهت سند قوی‌تر از این روایت هستند و بین اصحاب شهرت بیشتری دارند».
 
همان، یکی از محققان می‌نویسد: «اسلام عید نوروز را نه به طور کلی رد نموده و نه به صورت کلی قبول کرده است بلکه اسلام یکسری از کارهای خوب نوروز که جنبه الهی داشت و سعادت بشر در آن بود قبول کرد و به آن جهت شرعی و اسلامی داد و جهات منفی و بدش را که بوی شرک و خرافات و انحراف می‌داد ممنوع نمود. محمدی نیا، اسدا...، اعیاد اسلامی و نوروز، قم، نصایح، 1376، چاپ اول، ص 41.
آداب نوروز: در خصوص روز نوروز در روایات مختلف آداب گوناگونی ذکر شده است که به پاره‌ای از آن‌ها به صورت مختصر اشاره می‌شود:
1- نماز نافله، یک نماز چهار رکعتی پس از نماز ظهر و عصر روز نوروز
(نحوه خواندن این نماز در مفاتیح الجنان در اعمال عید نوروز ذکر شده است. ) و دعا کردن در سجده این نماز که موجب بخشش گناهان می‌شود.

عاملی، شیخ حر؛ پیشین، ج8، ص 173.
2- غسل کردن و پوشیدن لباس تمیز و استعمال بوی خوش. در روایتی امام صادق(ع) می‌فرماید: «روز نوروز غسل کن و پاکیزه‌ترین لباس‌هایت را بپوش و خود را با بهترین عطرها خوشبو کن».

همان، ج3، ص 335.
3- ذکر گفتن خصوصا ذکر «یا ذی الجلال و الإکرام»

قمی، شیخ عباس؛ مفاتیح الجنان، اعمال عید نوروز، ص 559.[14]- همان، ص 558.
4- روزه گرفتن.

همان، ص 558.
5- دعا کردن در لحظه سال.
همان، ص 559، خصوصاً دعای «یا مقلب القلوب و الابصار...»