13 فروردین روز طبیعت گرامی باد

 

سیزدهم فروردین روز طبیعت گرامی باد

سیزدهم فروردین ماه هر سال، روز پایان جشن های نوروزی است. در این روز، مردم بنا بر سنتی فرهنگی، از خانه ها بیرون می آیند و به دشت و صحرا و باغ می روند تا آخرین روز عید را در طبیعت، ودر کنار سبزه و گیاه و آب روان چشمه ها و جویبارها بگذرانند. این روز زیبا را، «روز طبیعت» نام گذاری کرده اند

   سیزده فروردین  نیکو روزی  ار روزهای  اولین ماه فصل بهار است  و  فصل بهار شکوه و تجلی سایر فصول در سال است

 بهارفصل تجدید حیات و فصل نشاط و خرمی زمین است و فصلی است که زمین در شرایط جدیدی قرار می گیرد ومستعد می شود تا بزرگترین موهبت های الهی یعنی حیات (زندگی) به او افاضه  شود

 در قرآن کریم حدود هزار آیه درباره طبیعت ، آفرینش و بهار آمده است و خداوند در کتاب هدایت و سعادت بشر قران کریم ، انسان را به تماشای نظام خلقت وبهار  فرا می خواند

وتوصیه می‌کند در این تماشاگر راز،عمر به غفلت نگذرانید و بهره خود از این گلستان بستانید وهوشیارانه  قدم در این  گلستان و  گلزار بگذارید  خداوند در قران  در آیه 10 سوره لقمان می فرماید

 و انزَلنا مِنَ السَّماءِ ماءً فَانبَتنا فِیها مِن کُلِّ زَوجٍ کَریمٍ

 و از آسمان آبی فرو فرستادیم و در آن (زمین) از هر نوع [گیاه]نیکویی رویاندیم

 و در آیه 60 سوره نمل   می فرماید اَمَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ لَکُمْ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَاَنْبَتْنَا بِهِ حَدَائِقَ ذَاتَ بَهْجَهٍ مَا کَانَ لَکُمْ اَنْ تُنْبِتُوا شَجَرَهَا ۗ اَإِلَٰهٌ مَعَ اللَّهِ ۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌ یَعْدِلُونَ

یا آن خدایی که آسمانها و زمین را خلق کرده و از آسمان برای شما باران فرستاد تا به آن درختان و باغ و بستانها را در کمال سبزی و خرمی رویاندیم که هرگز شما (از پیش خود) قادر بر رویانیدن آن درختان نبودید؟ آیا با وجود خدای یکتا خدایی هست؟ (هرگز خدایی نیست) بلکه این مشرکان (از نادانی) روی (از خدا) می‌گردانند.

خداوند در سوره نحل بسیاری از آیات  طبیعت و آفرینش را بیان می کند در آیات۱۰ الی  ۱۱  این سوره  می فرماید

 هُوَ الَّذِی اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً ۖ لَکُمْ مِنْهُ شَرَابٌ وَمِنْهُ شَجَرٌ فِیهِ تُسِیمُونَ

اوست خدایی که آب باران را از آسمان فرو فرستاد که هم از آن می‌آشامید و هم درخت و گیاه از آن می‌روید که به میوه آن شما، و به برگش حیوانات شما، برخوردار می‌شوید

یُنْبِتُ لَکُمْ بِهِ الزَّرْعَ وَالزَّیْتُونَ وَالنَّخِیلَ وَالْاَعْنَابَ وَمِنْ کُلِّ الثَّمَرَاتِ ۗ إِنَّ فِی ذَٰلِکَ لَآیَهً لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ

و هم زراعتهای شما را از آن آب باران برویاند و درختان زیتون و خرما و انگور و از هر گونه میوه بپرورد؛ همانا در این کار آیت و نشانه‌ای (از رحمت و قدرت الهی) برای اهل فکرت پدیدار است

خداوند در این آیات  نعمت هایی  را که حیات انسان به  آنها گره خورده و در بقاء انسان نقش اساسی  دارد و انسان بدون آن نمی تواند زندگی کند  یادآور انسان می شود تا روح شکرگزاری و سپاس از نعمت ها را در انسان به پروراند و آتش عشق و علاقه به خداوند را در انسانهابر افروزد وآنها را به شناخت  بیشتر بخشنده نعمت ها دعوت می کند

 

 اگر ما کمی در این آیات تامل کنیم در می یابیم که منافع آب باران تنها نوشیدن  نیست بلکه شستشوی زمین، تصفیه هوا، ایجاد رطوبت لازم برای طراوت پوست انسان و حیوانات و درختان، راحت تنفس  کردن  انسانها و حیوانات و درختان ورویاندن گیاهان و سرسبزی زمین و بهره‌مندی انسانها و حیوانات از گیاهان و پدید آمدن میوه های خوش طعم  با رنگهای متنوع و هزاران فایده دیگر می باشد  

مهمترین توصیه خداوند به انسان ها این است که درآیات و نشانه های الهی فکر کنند إِنَّ فِی ذَٰلِکَ لَآیَهً لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُون

 پیامبر رحمت و مهربانی  توصیه به توجه به  طبیعت و اشجار می کند و می فرماید قال‌رسول الله(ص): لاتُحرِقُوا النَّخلَ ولاتُغرِقوهُ بِالماءِ و لاتَقطَعُوا شَجَرَهً مُثمِرَهً ولاتُحرِقُوا زَرعاً لاِنَّکُم لاتَدرونَ لَعَلَّکُم تَحتاجُونَ إلَیهِ

نخل را نسوزانید و آن را در آب غرق نکنید. درخت بارور را قطع نکنید و زراعت را به آتش نکشید ؛ زیرا شما نمی‏دانید ، شاید در آینده به آن نیازمند شوید  (الکافی، ج5، ص29)

   علی علیه السلام  این بزرگ مرد  متفکر و سیر کننده  در آفرینش   و عاشق طبیعت  در باره  طبیعت  در حکمت 400نهج البلاغه می فرماید   قال علی(‏ع): وَالطِّیبُ نُشْرَهٌ، وَالْعَسَلُ نُشْرَهٌ، وَ الرُّکُوبُ نُشْرَهٌ، وَالنَّظَرُ إِلَی الْخُضْرَهِ نُشْرَهٌ.

بوی خوش، عسل، سوار شدن بر مرکب و نگاه کردن به سبزه، مایه قوت و نشاط است.

 

 و امام صادق علیه السلام زندگی با سه چیز خوش می داند

  قال الصادق(‏ع): لاتَطیبُ السُکنی إلّا بِثَلاثٍ : الهَواءِ الطَّیِّبِ وَ الماءِ الغَزیرِ العَذبِ و الارضِ الخَوّارَهِ (زندگی با سه چیز خوش می‏شود : هوای پاک ، آب فراوان گوارا و زمین نرم و سست آماده زراعت

تحف العقول، ص 320

  و امام کاظم  علیه السلام  می  فرماید سه چیز دیده را روشنی می‏بخشد قال الکاظم(‏ع): ثَلاثَهٌ یَجلینَ البَصَرَ : النَّظَرُ إلَی الخُضرَهِ و النَّظرُ إلَی الماءِ الجاری و النَّظَرُ إلَی الوَجهِ الحَسَنِ سه چیز دیده را روشنی می‏بخشد  نگاه به سبزه ، نگاه به آب جاری و نگاه به صورت زیبا(الخصال، ص92)

سعدی علیه الرحمه از این آیات استفاده کرد و سرود

برگ درختان سبز در نظر هوشیار

هر ورقش دفتری است معرفت کردگار

 

به قول شاعر دیگر

 سعدی شیرین سخن

گفت به فصل بهار

برگ درختان سبز

با خط رخشان سبز

هر ورقش دفتری است معرفت کردگار

سعدی خوش سخن گفت که در فصل بهار برگ سبز درختان با رنگ های روشن و درخشان ،هر برگ آن همانند کتابی است که ما را به شناخت خداوند می رساند .

سعدی این نکته را بیان کرده است که انسان اگر به یک برگ درخت با دقّت نگاه کند به وجود خداوند پی خواهد برد . همانگونه که وقتی انسان به یک خانه یا یک وسیله ی دیگری نگاه می کند و بدون این که سازنده ی آن راببیند به وجود آن سازنده پی می برد.

معرفت کردگار     دیدن این عالم است

 

برای شناخت خداوند باید به پدیده های جهان از جمله : کوه ، دریا و ...نگاه کنیم .

زنده ی بیدار باش

چشم خریدار باش

خوب ، جهان را ببین

هر چه ببینی کم است .

حال که زنده ای بیدار و هوشیار باش یعنی تنها زند ه بودن کافی نیست باید تلاشگر هم بود و به نعمت ها و موهبت های الهی به دقّت و تفکّر نگاه کنیم .

همان طور که وقتی کسی بخواهد چیزی را بخرد به دقّت به آن نگاه می کند تا خوبی ها و عیب های آن را پیدا کند.

هرچه که به جهان بیشتر دقّت و توجّه کنی چیزهای بیشتری را خواهی دید که مایه ی شگفتی تو خواهد شد .

برورق سبز برگ     خطّ خدا را بخوان

یعنی : هنرمندی خداوند را بر یک برگ با دقّت نگاه کن .که آن برگی که ساده به نظر می رسد چقدر زیبا و با اجزای متفاوتی ساخته شده .

زمزمه ی آفتاب       نغمه ی شیرین آب

همه ما را به  سوی  خدا  هدایت می کند و فرا می خواند و به  تعبر عرشی سعدی  کار آفرینش تنبه  بخشی  بهدل دادگان به  خداست     

  آفرینش همه تنبیه خداوند دل است  

                      دل ندارد که ندارد به خداوند اقرار

اگر خوب بنگریم خداوند برای هر یک از فرزندان زمین ،گیاهان و حیوانات و انسان سهمی و حقی قرار داده است گل ها و سبزه ها در این فصل سرسبز و باطراوت می شوند و خود را به کمال رشد می رساندو بهاعلای جمال و زیبایی می رسند و درختان مثمر شکوفه می کنند ومیوه های خود را پدید می‌آورند و از بهار برای رسیدن میوه های خود استفاده می برند

 حیوانات هم حداکثر استفاده را می‌برند و در خوردن علف های تازه تلاش می‌کنند خود را  فربه و زیبا می سازند،پرندگان در فصل بهار به ساختن وکر ولانه وبه تولید و مثل مشغولند و از دامن طبیعت دانه بر می چینند 

حشرات  در فصل بهاردر تلاش و تکاپو هستندو به جمع آوری زاد توشه در طبیعت سرگرمند

اما سوال اینجاست ای انسان تو که اشرف  هدف مخلوقاتی و گل سرسبد نظام خلقت هستی و عالم از بهر تو آفریده شده است در این فصل بهارو رویش دوباره طبیعت در کجا ایستاده ای و به چه مشغول می باشی؟

 حاصل و بهره تو از این تجدید حیات  با شکوه آفرینش چیست؟

آیا حاصل وبهره تو همانند حیوانات خوردن و خوابیدن و فریه  شدن  و از شکم پری عربده کشیدن و نافرمانی نمودن  پروردگار واز خداوند دوری گزیدن بوده است؟

 یا اینکه همانند عاشقان سر درجیب تفکر و اندیشه فرو بردن و از بهار الهام گرفت  و دل از تیرگیها شستن و خداوند را در دل مهمان نمودن بوده است ؟

هرکس به خود نظر کند حال خویش در این بهار در می یابد که از کدام گروه بوده است من فرازی از سخن زیبای سعدی در باره بهار را در تکمیل بحث و آیات خوانده شده برایتان می خوانم 

  سعدی در این فراز  جایگاه انسان و بهره وری از طبیعت بیان می دارند

 فراش باد صبا را گفته تا فرش زمردین بگسترد و دایه ابر ها را فرمود تابنات نبات در مهد زمین بپرورد ،درختان را به خلعت نوروزی  قبای  سبزورق در بر گرفته و اطفال شاخ را به قدوم موسم ربیع کلاه شکوفه برسر نهاده عصاره تاکی به قدرت اوشهد فایق شده و تخم خرمایی به تربیتش نخل باسق گشته

ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند 

   تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری                

همه از بهر تو سر گشته و فرمانبردار 

     شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری 

 امیدوارم در این روزطبیعت ،در کنار بهره مندی از طبیعت زیبا و آب و هوای نیکو، بکوشیم خداوند را در هر ورق طبیت ببینیم و از طبیعت  پاسداری و حفاظت کنیم  وطبیعت را به زباله دانی همگانی تبدیل نسازیم و به همه نشان دهیم که «روز طبیعت» فقط یک شعار نیست؛ بلکه نشانه  عشق ورزی به خدا و طبیعت  با شعور بالا است  

    علیرضا کشاورز بارگاهی 13-1-99

.