عوامل موثر در شکل گیری شخصیت ایت الله حاج سید اسماعیل مهدوی سعدابادی

 

 

                                                                       

 

شهر سعدآباد که بر بقایای شهر تاریخی وکهن توز بنا گردیده

 

ازدیرباز به شهر فرهنگ وادب ومهد وپرورش عالمان بزرگ

شهرت دارد.

 این شهروساکنانش سابقه درخشان  اسلام  ، ایمان ،تدین ، دین داری، ،عشق ورزی به اهل بیت(ع)، دفاع از سرزمین  و وطن ،فرهنگ دوستی،دانشجویی ودانش پژوهی،نشرعلوم ودانش،پرورش عالمان راستین ودانشمندان صاحب فضیلت و ادبا وشعراء را در کارنامه سراسر افتخار و زرین خود دارند

از زیباترین افتخارات شهر  سعداباد پرورش عالمان صاحب فتوی وبیان و عاشق ودلداده اهل بیت عصمت وطهارت (ع) در دامان خود است. ومی توان به حق ادعا کرد که آنچه سبب آوازه وافتخار این شهر  از بدو  تاسیس  تاکنون   گردیده واین شهر را به شهر فرهنگ وادب شهره نموده است راست  قامتی و فروغ  اندیشه  اندیشمندان وبزرگان روحانیت این شهراست ،که  باکمال تاسف وتالم تا کنون تحقیقی  جامع در  شرح حال و سیره سراسر افتخارشان آن گونه که شایسته منقبت وشان آنان باشد به رشته تحریر در نیامده. و همایشی  پیرامون  شناخت و معرفی شخصیت و   اندیشه انان به  نسل جوان وسایر جویندگان فضائل علماء  برگزار  نگردیده  است و علاقمندان و تشنگان  فضایل و کرامات  علماء  همچنان  چشم  انتظار تحقیقی جامع و همایشی متناسب  با  منزلت  انان  از سوی    صاحبان  علم و اصحاب  قلم اند

     بزرگداشت عالم ربانی وفقیه صمدانی،طبیب حاذق،وخطیب توانا،دانشمند شهیر،مدرس کتاب قانون بوعلی در  طب، طراح تقسیم شهریه طلاب درحوزه  علمیه کهن وهزار وچند صد  ساله  نجف اشرف، شرکت کننده در جنگ مسلمانان عراق با پیر استعمارگربریتانیای کبیر(انگلستان) وبنیانگذار فرهنگ ومدرسه به سبک نوین درسعدآباد ،مرحوم آیت الله حاج سید اسماعیل مهدوی رضوان الله تعالی  علیه    در یازدهمین نکوداشت فرزانگان دشتستان، در روز   پزشک در  شهر  برازندگان   برازجان مرکز  دشتستان بزرگ  با همت و کوشش  دست اندر کاران  و  و دلسوزان  فرهنگ و مواریث  کهن دشتستان و  مدیریت   فهیم  پژوهش سرای  متقین  برازجان مایه  مباهات  و گامی  استوار و در خور  ستایش است

این برگداشت   سر مشقی  زیبا و  قابل  تحسین   و فتح بابی  نیکو و ارزشمند  است  که پژو هش سرای  متقین  فرا روی   محققین و دوستاران   علم و  دانش و اصحاب قلم و  علاقمندان  به  بزرگان  و مفاخر دشتستان گشوده است

    حقیر به نمایندگی از  مردم  فرهنگ دوست  وبزرگوار  سعداباد   از  مردم  صاحب  کمال براز جان و دست اندر کاران   این بزرگداشت  سپاس  وا متنان  فراوان  دارم وپاداش انان را از  حضرت  حق  که  جزای نیکو  می دهد    یجزی الذین احسنوا بالحسنی    نجم31

 نکوکارها را سزا بخشد او        به پاداش کردارهای نکو

مسئلت می نمایم  و حضور شما  عزیزان را  در  این بزرگداشت ارج  می نهم و روز پزشک را به پزشکان  عزیز  التیام  بخشان به الام  تبریک می گویم   

ترغیب شما فرهیختگان با صفا ی دشتستان وسپاس  از  مهمان  نوازی  مردم   مهمان  نواز سعداباد در  طول  سالهای  اقامتم در ان دیار و  رسالت سنگین   روحانی بودنم ، مرا به این  جایگاه  هدایت  کرد تا دقایقی در این بزرگداشت وزین   و مجلس روحانی  و مدرس علمی   سخن  بگویم  و سبدی  از گلهای  معطر گلستان علوم و دانش  و کمالات  سید  جلیل القدر و  فخر  مردم سعداباد و دشتستان  ، ایت اللله  حاج سید اسماعیل  مهدوی سعدابادی  هدیه  دوستان  کنم

  موضوع  سخن حقیر در   این   نوشتار

 عوامل  موثر در  شکل  گیری شخصیت   ایت الله حاج  سید اسماعیل  مهدوی است   

  

 

مقدمه:  انسان مسافری الی الله وعاشقی سوخته جان  و حقیقتی  است کمال  جو که گویا از صبح ولادت و وقت دیده گشودن در عالم خاک و خراب آباد و محنت گه دنیا در جست و جوی منزلگه معشوق است

کس ندانست که منزنگه معشوق کجاست                

             آن قدر هست که بانگ جرسی می آید                      حافظ

و همواره بانگ جرسی را که:( در عالم ذَر اَلَستُ بِرَبِّکم قالوا بلی ) شنیده است  دنبال می کند  و سخنش  این است که

ما گوشه نشینان خرابات الستیم                                     

تا بوی میی هست در این میکده مستیم    وحشی

   و نغمه  انا  لله و  انا اله  راجعون  را  با  خود  زمزمه  می کندو همواره  می سراید                                                              

 

ما ز بالاییم و بالا می رویم

                               ما ز دریاییم و دریا می رویم

ما از آن جا و از این جا نیستیم     

ما ز بی‌جاییم و بی‌جا می رویم                                    

لااله اندر پی الالله است            

همچو لا ما هم به الا می رویم       مولوی (دیوان  شمس)

واز آغاز زندگی  به دنبال معرفت رب ، معرفت نفس و رهایی از قفس تنگ دنیا ست .گویا با تمام وجود در پی یافتن پاسخی برای این سوال اساسی انسان از خوداست .

سوال: روزها فکر من این است و همه شب سخنم

                                        که چرا غافل از احوال دل خویشتنم؟

ز کجا آمده ام آمدنم بهر چه بود

                                        به کجا می روم آخر ننمایی    وطنم

             مانده ام سخت کز چه سبب ساخت مرا

                                 یا چه بوده است مراد وی از ساختنم   مولانا

و بحق  می توان گفت انسان در  دوران حیات خود پیوسته  به دنبال  پی بردن  به من  واقعی خویشتن  است و در   پی  ساختن  شخصیت  خود و و شناخت  عواملی است  که  شخصیت او را شکل  می دهند

   بر  این اساس  روان  شنا سان  می گویند

   شخصیت هر انسانی توسط عوامل متعدد و بیشماری شکل می گیرد که منجر به نوع تفکر و اعمال و رفتار فرد می شود . وشخصیت را شامل کلیه افکار، حالات و رفتار هر انسانی می دانند و معتقدند  که به تعداد همه انسانهای روی زمین شخصیت وجود دارد . هر انسانی دارای شخصیتی خاص و ویژه است و کاملا منحصر به فرد رفتار می کند

  روان شناسان : در  میان  عوامل  سازنده  شخصیت انسان  دو  عامل  وراثت و محیط را دو عامل مهم و اساسی شکل گیری  هر انسانی چه به لحاظ ظاهری و جسمی و چه به لحاظ روحی و روانی می دانند و

 می گویند:  وراثت خمیر مایه و فیزیک انسان را می سازد و محیط همان انسان را ، در دامن خود پرورش می دهد و در صورتیکه محیط مساعد رشد فکری و تعالی باشد مسلما افرادی متعالی پرورش خواهند یافت و در غیر این صورت بر عکس خواهد بود و انسان را به  مانند اینه ای  می دانند که از  ابتداء  تولد  تا  پایان  عمر  از  تصاویری  که در ان  می افتد  نقش  می پذیردو تحت تاثیر آن تصاویر قرار می گیرد و روند رفتاری و شخصیتی خاصی را پیش می گیرد

عرفا انسان را حقیقتی  کمال  جو و  جوینده  روی  جانان  و طالب منزلگه  معشوق   می دانند  امیرعرفا علی  ع   در  منا جات  انسان  .. ساز   شعبانیه می فرماید   إِلَهِی هَبْ لِی کَمَالَ الانْقِطَاعِ إِلَیْکَ وَ اَنِرْ اَبْصَارَ قُلُوبِنَا بِضِیَاءِ نَظَرِهَا إِلَیْکَ حَتَّی تَخْرِقَ اَبْصَارُ الْقُلُوبِ حُجُبَ النُّورِ فَتَصِلَ إِلَی مَعْدِنِ الْعَظَمَهِ وَ تَصِیرَ اَرْوَاحُنَا مُعَلَّقَهً بِعِزِّ قُدْسِکَ ...
ترجمه:
... معبودا، مرا به کمالِ گسستن [از خلق] و پیوستن به خودت رسان و دیده‌ قلبمان را با فروغی که بدان تو را مشاهده کنند، روشن فرما تا دیده دل ما حجابهای نورانی را بر درَد و به کانِ عظمت و جلال رسد و جانهای ما به مقام والای قدس تو بپیوندد ...  

 عرفا نقش  وراثت و محیط را  می پذیرند  اما توصیه انان این است  که  برای  دیدن  روی  جانان  باید   ازنشستن  غبارگناه  بر   دل و  جمودعین و قساوت  قلب و  مردگی دل  جلوگیری کرد  وباید  مراقب  بود عوامل مخرب  محیط  مانند تعلقات و دل بستگی ها  و حب دنیا   بر  فطرت پاک  الهی  غالب  نگردد وعهد و  پیمان  عالم ذر و  الست  به  بوته فراموشی  سپرده نشود  و بهترین  راه  حل را  برای   دیدن  روی  جانان قابل  سازی  اینه وجود  می دانند    

روی جانان طلبی آینه را قابل ساز

ور نه هرگز گل و نسرین ندمد ز آهن و روی

گوش بگشای که بلبل به فغان می‌گوید

خواجه تقصیر مفرما گل توفیق ببوی      حافظ

و می گویند  برای رسیدن  به  حق باید  از حجا بها  حتی  حجابهای  نوری  گذر کرد و  و خود را از میان   برداشت  

  میان عاشق و معشوق هیچ حائل نیست

تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز

با این مقدمه خواهیم   دانست  که ایت الله حاج  سید اسماعیل  از  دو عامل مهم و اساسی وراثت و محیط  که نقش بسیار  تعین کننده ای در   شخصیت انسان دارند  حد اکثر  بهره را  برده است

الف : از  حیث    وراثت  ذریه  پیامبر  اکرم  (ص)و از   خانواده سادات  جلیل القدر اراسته به   علم و دانش است

ب : از حیث محیط :  ایشان  در سال 1303 هجری قمری درهمسایگی دیوار به  دیوار  حرم  امیر المومنین علی (ع) درشهر  نجف  اشرف شهر ولایت و ومدفن  بسیاری از انبیاء الهی  ولادت  می یابد  و چشم به  جهان  می گشاید

از بدو  ولادت  چشمان سید به  سیمای  پدری عالم و فرزانه که نظر  و نگاه به  سیمای او عبادت است  روشن است و از  پستان مادری  با  فضیلت  که  ذکر و یاد  خداوند بر  لب  و در  دل دارد  شیر می نوشد ودر شهری  که  قدسیان  در ان رفت و امد دارند   و فیض الهی    چون باران بر  سر ساکنانش  می بارد  از در و دیوار ان شهر  برکات   می رسد و  صدها عارف و  عالم در ان  زیست  می کنند   پرورش   می یابد 

 لذا  از همان اغاز  ولادت  همه  اسباب  تعالی برای   سید  فراهم است  طبیعی است  که سید در فضای بسیار  مطلوب نجف و  خانواده اهل علمی که  توان  پاسخ  گویی  به  سئوال  اساسی  انسان را  دارا  هستند سریع رشد کند   و به  تعالی برسد

 هنگامی که که سید در اغازنو جوانی  وارد  حوزه  علمیه  کهن  نجف  می شود و بعنوان  طلبه  علوم دینی تحصیل  می نماید شرایط  بهتری برایش  فراهم  می اید و نور  علی  نور  می شود   چون  حوزه  نجف در  زمان تحصیل  ا یت الله حاج  سید اسماعیل در  دوران  طلایی خوداست و از اساتید بزرگی   چون ایت    سید محمد کاظم  طباطبایی یزدی صاحب  کتاب  عروه الوثقی  در فقه و ایت الله  سید علی  قاضی  تبریزی در  عرفان و اخلاق  و ایت  ایت الله محمد حسین  نا یینی و  ایت الله  محمدحسین غروی صفهانی در  علم اصول  و فقه  و ایت ا لله  سید حسین بادکوبه‌ای در فلسفه  بهره مند است                                                                                  

 

    ذی طلبگی، دروس حوزوی، انفاس قدسی اساتید اخلاق و معارف وعرفان و محیط پیرامونی و زیارت  عارفانه  مرقد نورانی علی (ع ) و  قبور اهل بیت (ع)   غبار از چهره جانش می شوید و روح و روانش را از خاک دان تعلقات می رهاند و و فطرت پاک و خداجویش را حیاتی نو می بخشد و عهد الست را یاد اورش می کند که

 ما گوشه نشینان خرابات الستیم                                       

 تا بوی میی هست در این میکده مستیم    وحشی

 و شبنم عشق ریخته در خاکش را به او  یاد آور می شود که                      خاک تو آن روز که می بیختند

                                    شبنمی از عشق در او ریختند                           سید شبنم عشق  را  پاس  می دارد و  در صدد پیوستن به اقیانوس بر می آید ونزدیکتریتن راه پیوستن به اقیانوس  را  ، نماز و عبادت و تجهد و شب زنده داری و سحر خیزی می داند زیرا  نزد انبیاء و اولیاء و ائمه هدی و  علماء  و اهل عرفان ،نماز و عبادت و تجهد و شب زنده داری و سحر خیزی اکسیراعظم  و اب  حیاتی  که  هر کس  قدر ان  را دانست  و به ان دست یافت  همه  شب او  شب قدر  خواهد بود   

 ساقی بده آن باده که اکسیر وجود است                               

شوینده آلایش هر بود و نبود است    وحشی 

دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند

واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند

بیخود از شعشعه پرتو ذاتم کردند

باده از جام تجلی صفاتم دادند

چه مبارک سحری بود و چه فرخنده شبی

آن شب قدر که این تازه براتم دادند

 

 

 اری : ایت الله  حاج سید اسماعیل  تا چهل  ساللگی  در اقیانوس ژرف و عمیق  علوم و دانش های  حوزه   نجف  غواصی  می کند و  گهر های گرانبهاء و  درهای  قیمتی  فقه و اجتهاد  ، اخلاق و عرفان ، فصاحت و بلاغت ، تفسیر  و کلام ، رجال و درایه و فلسفه و حکمت،و  طب     اسخراج  و جمع  اوری می نماید  ووجود ذی  جودش چون شرابی طهور و می  خالص برای ارباب  معرفت  می گردد                                  

 سحرگه ره روی در سرزمینی                               

همی‌گفت این معما با قرینی

که ای صوفی شراب آن گه شود صاف                               

که در شیشه بماند  اربعینی

      انگاه  باگنجینه ای از علوم و  دانش راهی  سعداباد شهر سعادت و نیکبختی  می شود  و رحل اقامت دران   خاک دل انگیز  می افکند  و فرش  خدمت  می گستراند  وبه غرس  نهال  علم و فرهنگ همت  می گمارد و سایه  هدایت بر سر عبادالله  می کشاند   و  دست محبت و  طبابت بر سر مریضان  و نیازمندان می نوازد  و نام    نیک  خویش   و دیارش  را  شهره  افاق  می گرداند.

 نویسنده  مقاله

علیرضا کشاورز بارگاهی

 امام جمعه سعدآباد

تاریخ نگارش  اول شهریور هزار و سیصد و نودوپنج