شعر خرمن کشیدن در بارگاهی دشتستان استان بوشهر

 

زیبا ترین منظره

 اری چه زیبا منظره ای بود شبهای خرمن کشیدن وپرداخت زکات و جدانمودن سهم خداوند در وقت خرمن که با ذکر خداوند و درود بر پیامبر و اهل بیت (ع)همراه بود وزکات در همان وقت خرمن کشیدن پرداخت می گردید.

هم پرداخت کننده خوشنود و هم دریافت کننده زکات راضی بود و برای نگارنده یکی از شبهای فراموش ناشدنی که از دوران کودکی به یاد مانده آن فضای  معنوی حاکم بر خرمن گاه (خرمن جا) وخواندن شعر خرمن کشان بود.  با وزن نمودن  هر  من  (در  حدود 87 کیلو  بود و یا کشیدن یک گداره که نصف یک من محسوب می شد  بیتی خوانده  می شد )

کسانی که به سن و سال ما هستند آن صحنه دل انگیز که رحمت الهی را نازل می کرداز یاد نبرده اند.

 

                                         شعر خرمن کشان

 

 

ابتدامی کنم بسم الله

بعد از ان لاالله الاالله

الله ومحمد وعلی باز بس است

در کنج لحد خدا به فریادرسد

امام اولی آقام علی را

ای برادر بدان که مولاعلی شب اول قبر به فریاد خواهد رسید

زبان بگشودم وگویم سخن را

امام دومی امام حسن را

امام سومین شاه شهیدان

حسین تشنه لب آن ماه تابان

امام چهارمین زین العابداست

که فرزند حسین پاکزاداست

از طاهران طاهر است

امام پنجمین محمد باقر است

پنجی پنج که خدا دهد گنج بی رنج

برپنج تن ال عبا را صلوات

شصت وبیست لعنت خدا به دل سیاه ابلیس

امام ششمین جعفر صادق است

امام هفتمین موسی کاظم

که فردای قیامت چاره ساز است

هشت هزار هشصد وهشتاد خشت طلا

وصل شد به گند اقام علی موسی الرضا

امام هشتمی امام رضا را

به ما آسان کند روز جزا را

نور اومده شاد اود

بر نور پیغمبر خدا راصلوات

امام نهمی محمد تقی است

مهر تمام شدحق لاالله الاالله ،محمد رسول وعلی ولی الله

بریز به جای دیگری ای برادر

از برای زکات که زکات خشت خانه اخرت می باشد ای برادر.

 

پرداخت زکات، انفاق، صدقات و دستگیری از نیازمندان حس انسان دوستی را در انسان تقویت و لباس انسانیت بر تن جان انسان می نماید تا از محنت و رنج و غم دیگران غافل نباشد.

و عارف کاملی چون سعدی که سراسر جهان را اعضاء یک پیکر و دردو رنج عده ای از انسانها را دردورنج همه می داند وملاک انسانیت را عدم غفلت از رنج دیگران برمی شمارد وسخنش سالها حیات بخش جانها وزینت بخش سردرب سازمان ملل است

 

بنی آدم اعضای یک پیکرند              که در آفرینش زیک گوهرند

چو عضوی به درد آورد روزگار       دگر عضوها را نماند قرار

تو کز محنت دیگران بی غمی          نشاید که نامت نهند آدمی

واز باب تنبه و اگاهی بخشی میفرماید

 

ابرو باد مه و خورشید فلک در کارند     تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری

همه از بهر تو سرگشته و فرمانبردار         شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری

 

باید قبل از آنکه چهره درنقاب خاک کشیم از عمر خویش بهره برده و به آیات الهی توجه و به توصیه های پیامبر و ائمه(ع)و پندگهربار بزرگان عنایت داشته  باشیم و برگ عیشی به گور خویش بفرستیم.

برگ عیشی به گور خویش فرست          کس نیارد زپس تو پیش فرست

 

  برای تکمیل بحث   چند خطبه از

خطبه های  اول نماز  جمعه سعداباد    باموضوع زکات  در  سال  1394 را تقدیم می نمایم

خطیب حجت الاسلام کشاورز  بارگاهی امام جمعه سعداباد

 

خطبه 13/6/94

اوصیکم عبادالله ونفسی بتقوی الله.خودم وشما خوبان طریق حق برگزیده وعزیزان گل طاعت بوئیده رادراین ظهرآدینه دراین بوستان معنوی پروردگار نمازسیاسی وعبادی جمعه به رعایت تقوی الهی وکنترل خواهشهای نفسانی توصیه وسفارش می کنم.

تقوی حافظ صدف ومروارید ایمان انسان مومن است.

درعالم طبیعت پوسته صدف و مروارید حافظ صدف ومروارید درمقابل مهاجمان بی رحم وزیادخواه دریا واقیانوس است.واین پوسته جایی برای رشد وتکامل صدف ومروارید می باشد.درعالم معنوی هم تقوی چون پوسته صدف گوهر ایمان رادرخود حفظ می کند وایمان انسان رادراقیانوس ودریای متلاتم حیات دنیا وطوفانها وگردبادهای شهوت ونفس حفظ می نماید.امیرمومنان علی(ع)درخطبه 157نهج البلاغه می فرماید:(اعلمواعبادالله ان التقوی دارحصن عزیز والفجوردارحصن ذلیل)ای بندگان خدا بدانید وآگاه باشید که تقوی دژ محکمی است(دربرابر حملات شیطان وهوای نفس).وبی تقوایی وفسق وفجور خانه ایی است سست بنیان.پس اگر طالب سعادت ونیک بختی هستیم به دژمحکم واستوار تقوی     برویم واین حافظ گوهر ایمان ومروارید جان رابه تن کنیم ورنج وزحمت همراهی باتقوی رامتحمل شویم.به قول مسعود سعد سلمان:

ازرنج کشیدن آدمی درگردد       قطره چون که شد حبس صدف درگردد.

باعنایت به اینکه درفصل برداشت خرما این میوه بهشتی هستیم وخرما یکی از محصولاتی است که اسلام برای آن زکات درنظرگرفته است.دراین خطبه مطالبی پیرامون اهمیت زکات تقدیم حضورتان می کنم.

زکات درلغت به معنای پاکی وطهارت ورشد ونمو آمده است ودراصطلاح فقهاء پرداخت مقدار یعنی ازمال ودارایی تا بقیه آن با برکت خداوند رشدکند. خداوند صدقه واجب را زکات نام نهاده است چون باعث پاک شدن وتزکیه نفس می گردد.خداوند خطاب به رسول مدنی (ع)می فرماید:(خذ من اموالهم صدقه تطهرهم وتزکیهم)ازاموال مومنان صدقه وزکات بگیر که بدین وسیله ایشان راپاک وتزکیه می کنی.(آیه103توبه)چون پرداخت زکات نقوس افراد مومن راازگناه وپلیدی وسنگ دلی وخود خواهی وطمع وحرص وبخل وسایر رذایل اخلاقی واجتماعی که باعث حسادت وتعدی ودشمنی وجنگ وعدالت هستند پاک  می نماید ونفس آنها را تزکیه می کند وآنها رابه سوی اخلاق فاضله وکمالات انسانی ورسیدن به مقام  شامخ انسانیت وآدمیت رهنمون ودرنهایت تاج سعادت ورستگاری برسر انسان مومن می گذارد.وازسویی دیگر خیر وبرکت دراموال قرار می دهد ورشد ونمود فراوانی راباخود برای پرداخت کننده زکات به ارمغان می آورد.به قول خاقانی:

به زکات است مال رابرکات       پس زطاعت بده زکاتش از آنک

نتیجه اینکه بخاطر نفس سازنده زکات درساختن مدینه فاضله وجامعه الهی وانسانی وتولید ثروت وفزونی مال خداوند کریم سبحان این فرضیه مهم و واجب رادرکنار نماز که سری از اسرار واکثیر سازندگی وتعالی انسان است ذکر نمود ودر27آیه ازآیات نورانی قرآن کریم زکات راهمراه نماز ذکر نمود واقامه نماز وایتاء زکات را رسالت مهم انبیاء الهی دانست ووظیفه همه صاحبان قدرت مادی ومعنوی رادرجامعه اقامه نماز وایتاء زکات برشمرد.خداوند درآیه 41 سوره حج می فرماید:(الذین ان مکناهم فی الارض اقاموالصلاه واتوالزکاه وامروا باالمعروف ونهوا عن المنکر ولله عاقبه الامور)آنان که خدارایاری می کنند آنهایی هستند که اگر در روی زمین به آنها اقتدار دهیم نماز به پامی دارند وزکاه به مستحقان می دهند وامربه معروف ونهی ازمنکر می کنند وعاقبت کارها به دست خداست.وزکات درروایات اهل بیت(ع)بعنوان یکی از ارکان وپایه های اسلام ذکر شده است.درکتاب اصول کافی ازامام باقر(ع)روایت شده که حضرت فرمودند:(بنی السلام علی خمس علی الصلاه الزکاه والصوم والحج والولایه)اسلام برپنچ پایه بناه شده است نماز زکات وحج وولایت.درادامه حدیث حضرت می فرماید:(ولم یناد بشیء کمانودی بالولایه فاخذالناس باربع وترکواهذه یعنی الولایه)وبه چیزی همانند ولایت ندا داده نشده است پس مردم چهار تا را گرفته واین را یعنی ولایت را رها کرده اند.البته این روایت از طریق اهل سنت  هم از لسان      نورانی رسول مکرم اسلام(ص)بیان شده است.پس نتیجه اینکه انسان برترین آفریده خدای مهربان است وبرای رسیدن به کمال وسعادت دردنیا وآخرت به برنامه ای کامل نیاز دارد که همه نیازهای مادی ومعنوی روحانی وجسمانی زندگی اش رامورد توجه قرار داده ودستورات وراهنمایی های لازم رابه اوبنماید ودین اسلام کاملترین وبرترین دین الهی است که برنامه کامل ودقیق برای زندگی مادی ومعنوی انسان ارائه نموده است ودرتمام امور دستورات دقیق وحکیمانه ای مطرح ساخته است.مثلا دررابطه فرد باخدا نماز وروزه راواجب نموده ودرمورد رابطه فرد نسبت به انسانهای دیگر امربه معروف ونهی ازمنکر رافریضه ای مهم و واجب شمرده است.ودر زمینه حفظ اتحاد واجتماع امت اسلامی حج رابعنوان فریضه عبادی وسیاسی واجب ونماز جمعه وجماعت رابرای تحکیم پیوندمیان مومنین وارتباط جمعی آنان باپروردگار تشریع کرده است.ودرمورد درآمدهایی که انسان کسب می کند خمس وزکات را واجب نموده است وصحیح وسالم بودن نماز رامشروط به این دانسته که لباس نمازگزار ازپولی نباشد که خمس آن داده نشده است.و ولایت رابعنوان پیوندمیان همه فرائض ودستورات ومجرمی همه قوانین ضروری دانسته است.سخن پایانی اینکه باپرداخت زکات مابرگ عیشی به گورخویش می فرستیم.به قول سعدی:

برگ عیشی به گور خویش فرصت      کس نیارد زپس توپیش فرصت.

خطبه اول 20/6/94

اوصیکم عبادالله ونفسی بتقوی الله.خودم وشما عزیزان سبقت گرفته وشتافته به همایش هفتگی مومنین نمازسیاسی عبادی جمعه رادراین وقت اظهار بندگی به رعایت تقوی الهی  ،خوف وخشیت عارفانه ازحضرت حق، انجام واجبات وترک محرمات ومعاصی، رعایت اخلاق وآداب اسلامی توصیه وسفارش می کنم.تقوی میوه شیرین شجره طوبی ایمان است.درعالم طبیعت هردرخت ثمری میوه ای دارد واین میوه وثمره باعث می شود که باغبان وسایرین درحفظ ونگهداری درخت کوشا باشند.تاازمیوه شیرین وخوش رنگ آن بهره مند گردند.درعالم معنوی و روحانی تقوی میوه شیرین وخوش رنگ درخت طوبی ایمان است که باعث می شود صاحب ایمان وفضلیت درحفظ ونگهداری ایمان خود کوشاباشد.وخداوند درآیه29سوره انفال می فرماید:(یاایهاالذین امنوا ان تتقواالله یجعل لکم فرقانا ویکفر عنکم سیئاتکم ویغفرلکم والله ذوالفضل العظیم)ای اهل ایمان اگر خداترس و پرهیزکارشوید خدا به شمافرقان(دیده بصیرت دهد ونیروی شناخت حق ازباطل دهد)وگناهان شما رابپوشاند وشمارابیامرزد که خدا دارای فضل ورحمت بی منتهاست.

گردرخت ایمان توبارتقوی بگیرد      دیده تو حق وباطل روشن ببیند.

بحث مادرخطبه اول پیرامون اهمیت زکات دراسلام بود.دراین خطبه به فوائد مادی ومعنوی پرداخت زکات می پردازیم.اولین فایده پرداخت زکات زیادشدن رزق وروزی وبرکت درمال پرداخت کننده زکات است.وجالب اینکه هریک ازکلمات زکات وبرکت و واژهای مربوط به آن32دوبار درقرآن آمده است واین نشان آن است که زکات مساوی با برکت است.یعنی هرپرداخت زکات بابرکت وزیادشدن مال ورزق همراه است.چون معنای برکت به معنای بسیاری وفراوانی توام باسلامت است وزکات هم به معنی رشدونمو است.وخداوند درآیه276سوره بقره می فرماید:(یمحق الله الربوا ویربی الصدقات والله لایحب کل کفاراثیم)خداوند سودربا رانابودکرد وصدقات راافزونی بخشید وخدا دوست ندارد مردم بی ایمان گنه پیشه را.مال ربوی مال حرامی است که برکت وخیردران یافت نمی شود وآثارزیان باری درپی دارد.بسیاردیده ایم که فردی مال ربوی جمع کرده است وباآن خانه های مجلل وباشکوه ساخته وماشین های آخرین سیستم خریده است اما دران خانه مجلل فقیری ونیازمندی یک تکه نان خشک به دندان نگرفته ویاآیه ای ازآیات الهی تلاوت نشده است.ویابااین ماشین صاحب آن یک باربه جمعه وجماعتی نرفته است.اما درهمین خانه مجالس لهو ولعب وگناه دائم برپاودائما صدای موسیقی مبتندل ازآن به گوش می رسد.وبااین ماشین دائما به  تفریحات ناسالم می رود وساکنان خانه دائما درعذاب روحی وروانی بسرمی برند. درخانواده بازن وفرزندان درگیر وفرزندان باهمدیگر ،سرمایه ها وپولهای جمع آوری شده در راه های خلاف هزینه می شود.اماخانواده ای که ازراه حلال مال کسب می کنند وزکات مال خود رامی پردازند درون آن خانه توفیق نماز وعبادت وتلاوت قرآن ونشاط معنوی وجود دارد.صدای تلاوت قرآن ازآن به گوش می رسد.نیازمندان برسفره می نشینند وماشین ووسائل آنان درخدمت خانواده می باشد برای رفتن به جمعه وجماعت وزیارت اهل بیت(ع).وآرامش روحی وروانی براین خانواده حاکم است وسرمایه ها وپولهای آنان درراه خدا وحلال هزینه می شود.لذا یکی ازبرکات پرداخت زکات اینکه مال برکت پیدا می کند ودرآنچه رضای پروردگار است هزینه  می شود.ونه چون مال حرام که ازقدیم گفته اند مال حرام بهای آلاغ وخرفلان...... می شود.ودیگر اینکه پرداخت زکات زیادی دررزق راهمراه دارد.امام باقر(ع)به جابر جعفی     فرمود:(یاجابرالزکاه تزید فی الزرق)ای جابر زکات روزی انسان را زیاد می کند.(بحارالانوارج78ص183).یکی ازدغدغه های اصلی انسان رزق است.وازدیربازذهن بشر به آن مشغول بوده به گونه ای که انسان درهرشرائطی اعم ازفقر یاغنی تمایل به داشتن  مال بیشتر دارد وراه های داشتن جمع آوری مال بیشتر راجستجومی کند.وبرای بدست آوردن مال راه های مادی معنوی بدست آوردن رزق رابرسی می نماید.درقرآن کریم وروایات اهل بیت(ع)باب مفصلی پیرامون رزق وعوامل افزایش آن وجود داردوهمواره انسان به دنبال زیادنمودن آن است وحیات خود را وابسته به آن می داند.شیخ اجل سعدی می فرماید:

یکی راشنیدم ازپیران مربی، که مریدی را همی گفت ای پسر چندان که تعلق خاطر آدمی زاده به روزی است اگر به روزی دهنده بودی به مقام ازملائکه درگذشتی وازعارفی پرسیدند چراخداوند متعال خود راباعنوان خیرالرازقین بهترین روزی دهندگان ستوده است؟ هرکس نعمت اوراکفران نماید رزق وروزیش راقطع نمی کند

.وبازسعدی می فرماید:وظیفه روزی به خطای منکر نبرد.به قول حافظ.

بر درشاهم گدایی نکته ای در کار کرد        گفت بر  هر  خوان  که    بنشستم  خدا رزاق بود

 

لذا  زکات دربطن وحقیقت خود این خجستگی ومبارگی رادارد که باعث زیاد شدن رزق انسان می گردد چون انسان باخیر الرازقین معامله می کند گیرنده زکات حضرت حق است که همه اسباب وعوامل عالم دراختیار اوست.به کرم دست  گشائیم وزکات مال خویش دهیم تاهم نام نیکمان ماند وهم مالمان افزایش یابد.به قول سعدی درگلستان:

نماند حاتم طائی ولیک تاابد                   بماند نام بلندش به نیکویی مشهور.

زکات مال به درکن که فضله رز را         چو باغبان بزند بیشتر دهد انگور.

نبشته است برگور بهرام گور                 که دست کرم به زبازوی زور.

خطبه اول 27/6/94

اوصیکم عبادالله ونفسی بتقوی الله.خودم وشماعزیزان توفیق یافته به نماز سیاسی عبادی جمعه رادراین مکان مقدس ودراین وقت نورانی و عرفانی  به رعایت  تقوای الهی ، انجام واجبات وپرهیز ازمحرمات وگناهان سفارش می کنم.تقوی خوف وخشیت قلبی از رب جلیل است که انسان مومن رامودب به آداب الهی می نماید وهمای سعادت مصاحبت باپروردگار مهربان رابرای انسان مومن به ارمغان می آورد وگذرانسان مومن را به کوچه معشوقه می اندازد دوحجاب وجائل نفسانیت وخودیت رابه کنار می زند.به قول حافظ:

میان عاشق ومعشوق هیچ حائل نیست        توخود حجاب خودی حافظ از میان برخیز.

بحث مادرخطبه اول یرامون زکات این فریضه همیشه همراه بانماز بود.مختصر درباره اهمیت وجایگاه زکات تقدیم حضورتان نمودیم.ودرخطبه هفته گذشته به ثمرات وفوائد مادی ومعنوی پرداخت زکات پرداختیم.واولین فایده پرداخت زکات رازیادشدن رزق وبرکت درمال ذکرکردیم.دراین هفته به یکی ازثمرات ارزشمند معنوی پرداخت زکات می پردازیم.  پرداخت زکات ایجاد فضلیت وکمال اخلاقی ارزشمندی به نام سخاوت درانسان می نماید برای بهتر دریافتن مطلب توضیحی پیرامون سخاوت تقدیم حضورتان می نمایم.سخاوت کلمه ای عربی است که از ریشه سخی گرفته شده است ودرفارسی آن رابه بخشش، عطا وکرم ترجمه می کنند.ودرتعریف آن می گویند سخاوت صفتی انسانی واخلاقی است که بیان گر ونشانه نوع دوستی وکمال انسان است.واز شرافتمندترین اوصاف انبیاء ومعروفترین اخلاق رسولان الهی وائمه هدی است.وارزشی اخلاقی وانسانی است که درمیان همه اقوام وملل پسندیده وستوده است رسول گرامی اسلام (ص) می فرماید:(اسخاء شجره من شجرالجنه اغضانها متدلیه الی الارض فمن اخذ منها غضناقاده ذلک الغضن الی الجنه)سخاوت درختی است ازدرختان بهشت که شاخه های آن به سوی زمین کشیده شده است هرکس این شاخه رابگیرد این شاخه اورا به سوی بهشت رهنمون وهدایت می کند.سخاوت ازاین جهت ارزشمند است که انسان توانگر توانمند صاحب مال ومنال ، سرمایه و ثروت ودارایی خود رامتعلق به خود نمی داند نگاهی قارونی به حیات دنیا ندارد.بلکه دیگر اندیش است وبه دیگران می اندیشد ومشکل دیگران رامشکل خود می داند.رنج وآلام دیگران رارنج خود می بیند ودرصددحل مشکلات دیگران برمی آید وازبرآورده شدن نیازهای دیگران لذت می برد.وبابخشش مال خود به دیگران تعادل اجتماعی درجامعه برقرار می نماید وفاصله طبقاتی راکم می نماید یکی ازمشکلات عمده جوامع بشری که فسادها وبزه ها وخلافها ازآن برمی خیزد فاصله طبقاتی میان فقراء واغنیاء درجامعه است . شخص سخاوتمند با پرداخت زکات وسایر بخششهایش فقروتنگدستی رااز جامعه دور می کند وجامعه انسانی رادرمسیر هدایت وراه صحیح زندگی قرار می دهد.به همین خاطر درروایات عنایت ویزه ای به فضلیت اخلاقی سخاوت شده پیامبراکرم(ص)سخاوت رانشانه ایمان می داند می فرماید:(ان السخاءمن الایمان والایمان فی الجنه).همانا سخاوت ازایمان است وایمان وانسان مومن دربهشت است.وامیرالمومنین علی(ع)سخاوت راازاخلاق انبیاء می داند(السخاء خلق الانبیاء)سخاوت خصلت پیامبران است.(نهج البلاغه ص396).علی(ع)می فرماید:سخاوت وحیاء وشرم بهترین خلق وخوی انسانی است(السخاء والحیاءافضل الخلق).لذا پرداخت کننده زکات شخص مومن معتقدی است که خداوند خوبی وخیراورا خواسته واورابه سخاوت آراسته است .درحدیثی از رسول گرامی اسلام می خوانیم که حضرت فرمود:(اذا ارادالله بعبدخیرابعث الله ملکا من خزان الجنه فیمسح صدره ویسخی نفسه با لزکاه)رسول خدافرمود:اگر خداخوبی بنده ای رابخواهد فرشته ای ازخزان داران بهشت می فرستد تاسینه اورا مسح بکند وقلب اورا برای پرداخت زکات سخاوتمند سازد.ودرحدیث بسیار زیبا امام صادق(ع)می فرماید:(وان احب الناس الی الله تعالی السخاهم واسخی الناس من ادی زکاه ماله ولم یبخل علی المومنین بما افترض الله لهم فی ماله)محبوبترین مردم پیش خداسخاوتمندترین آنهاست وسخاوتمندترین مردم کسی است که زکات مالش رابپردازد ودرمورد واجب مالی خود نسبت به مومن بخل نورزد.لذا پرداخت زکات طاعت خداوند وخدمتی به عبادالله ونیازمندان است.حافظ می گوید:

توانگر دل درویش خود به دست آورد     که مخزن زروگنج ودرم نخواهد ماند

بدین رواق زبرجد نوشته اند به زر             که جز نکویی اهل کرم نخواهد ماند.

خطبه 3/7/94

اوصیکم عبادالله ونفسی بتقوی الله.خودم وشما عزیزان سعادتمند توفیق یافته به مجلس ذکر ویاد روردگار.نمازسیاسی عبادی جمعه رادراین ظهرآدینه به رعایت تقوی الهی وشاهد وناظر داشتن پروردگار برگفتار واعمال ورفتار خویش توصیه وسفارش می کنم.تقوی پلاک ونشان بندگی پروردگار است.رزمندگان اسلام درجبهه های حق علیه باطل برای اینکه شناخته شوند پلاکهایی باکدهای معین به گردن می آویختند تا دروقت ضرورت وحوادث دروقت مجروحیت وشهادت شناخته شوند.ویاحجاج بیت الله الحرام برای اینکه شناخته شوند ازکدام کشور ویاشهر یاکاروان هستند پلاکهایی به گردن می آویزند تادروقت ضرورت وحوادثی چون گم شدن ویاکشته شدنبا ان شناخته شوند . درعالم معنوی وروحانی تقوی پلاک عبودیت وبندگی انسان مومن است.این پلاک میزان عبودیت خوف وخشیت و وابستگی مارابه پروردگار تعین می نماید وشهرت وآوازه الهی ومعنوی مارا درجهان به همگان معرفی می نماید.به قول حافظ:

به غلامی تومشهور جهان شد حافظ         حلقه بندگی زلف تو درگوشش باد.

استاد سخن شهریار توصیه ای زیبا دارد می فرماید:

توبندگی بگزین شهریار بردردوست        که بندگان دردوست شهریار رانند.

بحث ما در خطبه اول دراهمیت وجایگاه زکات و فوائد وثمرات آن بود .مختصری پیرامون اهمیت زکات دراسلام تقدیم حضورتان نمودیم ودوفایده وثمره پرداخت زکات راذکر نمودیم.اولین فائده آنکه باپرداخت زکات مال فزونی وبرکت می یابد.دومین فائده اینکه روح سخاوت وبخشش درانسان پروریده می شود.بیان داشتیم که سخاوت ازفضائل اخلاقی وازاخلاق انبیاء الهی است.دراین خطبه هم بخاطر اهمیت وجایگاه سخاوت درفرهنگ اسلامی مطالبی پیرامون فوائد سخاوت وبخشش تقدیم حضورتان می کنم.یکی ازفوائد سخاوت وبخشش به دیگران این است که موجب جلب محبت افراد می شود و اخلاق رازینت می بخشد.امیرالمومنین علی(ع)این بزرگ مرد وامیری که به شب برقع پوش.نان یتیمان ونیازمندان عرب رابردوش می کشید ودست به  کرم می گشود می فرماید:(السخاء یکسب المحبه ویزین الاخلاق)سخاوت موجب جلب محبت افرادشده واخلاق انسانها رامی آراید وزینت می بخشد.(میزان الحکمه جلد4ص220)مظلب بسیار روشن است وقتی شما به کسی نیکی واحسان می کنی وحاجت اورا برآورده می نمایی به طور فطری وغریزی طرف به شما علاقمند می شود ودرکمند محبت ودوستی شما قرار می گیرد.عات اینکه مردم انبیاءوائمه وانسانهای مومن ونیکوکار را دوست دارند بخاطراین است که از آنها نیکی واحسان دیده اند وشنیده اند.وقتی انسان درفضائل علی(ع)واهل بیت قرآن کریم می خواند که (یطعمون الطعام علی حبه مسکینا ویتیما واسیرا)وطعام خویش رابه مسکین ویتم واسیر خورانیدند درحالی که به آن علاقمند ونیاز داشتند.نقل مشهور درشان نزول این آیه است که ازاین عباس نقل شده است.که امام حسن وامام حسین علیها السلام مریض شدند به گونه ایی که همه اصحاب پیامبر(ص)ازآنان عیادت کردند.درمیان عیادت کنندگان ابوبکروعمرهم بودند اصحاب پیامبر(ص)به علی(ع)گفتند ای ابوالحسن اگر برای خدا نذر می کردی بهتر بود علی(ع)فرمودند:نذرمی کنم که اگر خداوند دونوه پیامبرش را شفا دهد سه روز روزه بگیرم فاطمه(س) آن راشنید وگفت برای خدا درگردن من همان باشد که توگفتی .حسن وحسین(ع)نیزآن راشنیدند وگفتند ای پدرجان برای خدابرگردن ماهمان باشد که توگفتی.خوب خداوند امام حسن وامام وامام حسین راشفاداد.علی(ع)وفاطمه وامام حسن وامام حسین(ع)به نذر خود عمل کردند وسه روز روزه گرفتند.وجالب اینجا است که آنان درآن زمان وضع مالی خوبی نداشتند وبافقر بسرمی بردند.ازشمعون یهودی که درهمسایگی آنان بود مقداری پشم گرفتند تابرای آن بریسند. شمعون ودرقبال آن سه ساع جو بابت مزد به آنان داد.وفاطمه(س)جوها را آسیاب کرد وپنج قرص نان برای افطار تهیه نمود.وقتی سفره افطار گستراندند.سائلی درب خانه راکوبید وگفت مرا طعام دهید خدا شمارا ازطعامهای بهشتی عطاکند.علی(ع)نان خود رابه فقیر داد.فاطمه وحسین وفضه ازعلی(ع)تبعیت کردند ونان خود را به فقیر دادند وبه آب افطار کردند روز دوم نیز فاطمه (س)پنجقرص نان برای افطاری تهیه کرد.و وقت کستراندن سفره برای افطاری کسی در را کوبید وگفت السلام علیکم یااهل بیت نبوه ه ومعدن رساله  من یتیمی از یتیمان مسلمانم مرا طعام دهید.دراین شب هم همه طعام خود رابه فقیر دادندوباآب افطار کردند.روز سوم نیز روزه داشتند وفاطمه (س)پنج قرص نان تهیه کرد.درآن شب هم وقت افطار ی صدای کوبه درآمد که من اسیری هستم از اسرا وگرسنه ام مرا طعام دهید باز همگی پنجد قرص نان خود رابه اسیر بخشیدند وبرگرسنگی صبرنمودند روز چهارم علی(ع)دست حسنین راگرفت وبه نزد پیامبراکرم(ص)آورد درحالی که ازگرسنگی لرزان وبی رمق شده بودند.وقتی چشم مبارک رسول الله(ص) به حسنین(ع)افتاد بسیار ناراحت ودلتنگ شد.فرمود:برخیز به حجره فاطمه(س)برویم وقتی پیامبر(ص)وعلی(ع)وحسنین به حجره فاطمه (س)آمدند.فاطمه(س)درمحراب عبادت بود وازگرسنگی می لرزید وشکمش به پشت چسپیده وچشمانش به گودی فرورفته بود.چون رسول الله(ص)این حالت راعترت واهل بیت(ع)دید ازخدا استغاثه نمود که خدایا عترت من ازگرسنگی می میرند جبرئیل امین فرودآمد وآیات(یوفون بالنذر ویخافون یوما کان شره مستطیرا ویطعمون الطعام علی حبه مسکینا ویتیما واسیرا.انما نطعمکم لوجه الله لانرید منکم جزاءولاشکورا انانخاف من ربنا یوما عبوساقمطریرا)که آن بندگان نیکوبه عهد ونذر خود وفا می کنند ووازقهر خدا در روزی که شر  و سختیش همه اهل محشر رافراگیرد می ترسند وهم بردوستی خدا به فقیرویتیم واسیر طعام می دهند ومی گویند مافقط برای رضای خدا به شما طعام می دهیم وازشما هیچ پاداشی وسپاسی نمی طلبیم.مااز قهر پروردگار به روزی که از رنج وسختی آن رخسار خلق درهم وغمگین است می ترسیم.این داستان وشان نزول راهم شیعه وهم اهل سنت درکتب معتبر خود نقل کرده اند.خوب وقتی آدمی چنین ایثاری راازعلی(ع)واهل بیت(ع)می شنود محب آنان می شود وآنان را دوست می دارد.نه تنها انسانها با احسان ونیکی درکمند محبت می مانند بلکه حیوانات هم به طور غریزی باانسان پیوند می خورند.سعدی درحکایتی زیبا درکتاب بوستان می گویند احسان ونیکوکاری حتی حیوانات را سپاسگذار آدمی می سازد.می گوید جوانی گوسفندی بریسمان کرده بود وگوسفند ازپی او دوان بود به جوان گفتم این گوسفند که ازپی تو می آید بخاطر ریسمان است جوان ریسمان ازگردن گوسفند برداشت بازگوسفند ازپی آن روان شد جوان گفت این بواسطه احسان من به گوسفند است.

به ره بریکی پیشم آمد جوان              به تک درپیش گوسفندی روان

بدوگفتم این ریسمانست وبند                که می آرد اندر پیت  گوسفند

سبک طوق وزنجیر ازاو بازکرد          چپ وراست پوئیدن آغاز کرد

هنوز ازپیش تازان می دوید              که جو خورده بود ازکف فرد وخوید

چو بازآمد ازعیش وشادی بجای        مرادیدوگفت ای خداوند رای

نه این ریسمان می برد بامنش         که احسان کمندیست درگردنش

بلطفی که دیدست پیل دمان            نیاردهمی حمله برپیلبان

بدان رانوازش کن ای نیکمرد         که سگ پاس دارد چونان توخورد

برآن مردکند است دندان یوز     که مالد زبان برپنیرش دو روز

(خوید خسیل وغله سبز خورده بود) ( پیل دمان فیل خشمگین)   (برای اینکه یوزپلنگ رااهلی کنند به او پنیر می دهند)پس با پرداخت زکات وسخاوت محبت پرداخت کننده دردل ودریافت کننده می روید.

 

خطبه اول17/7/94

اوصیکم عبادالله ونفسی بتقوی الله.خودم وشماعزیزان توفیق یافته به اجتماع هفتگی مومنین نماز سیاسی عبادی جمعه رادراین وقت ربانی وگاه استجابت دعا به رعایت تقوی الهی کنترل نفس اماره، پرهیز ازگناهان ، دشمنی باشیاطین توصیه می کنم.تقوی نهایت رضایت وخشنودی خداوند ازبندگان مومن است تحصیل رضاوخشنودی پروردگار بالاترین ونهایی ترین هدف انسان مومن درانجام اعمال است.وهمواره درپی تحصیل رضاوخشنودی پروردگار روان است وراه های رضاوخشنودی پروردگار راجستجو می کند.علی(ع)بزرگ مردی که جز ره رضای دوست نپیمود وتمام همت خویش را رضای معبود قرارداد درکلامی زیبا می فرماید:(ان التقوی منتهی رضی الله من عباده وحاجته من خلفه)به راستی که تقوی نهایت خشنودی خداست ازبندگانش ونهایت خواسته ی اوست ازخلقتش.پس حضرت می فرماید:(فاتقواالله الذی ان اسررتم علمه واعلنتم کتبه)پس ازخدایی که اگر پنهان کنید آن رامی داند واگر آشکار نمائید آن رامی نویسد پرهیز نمائید.(کتاب گفتار امیرالمومنین ج2ص1526)

نیست شو در هوای حضرت دوست      ازدل ودین هست ونیست برست

هرکه شد مبتلای حضرت دوست     گاه جامم به لب گهی جانم تاچه باشد

رضای حضرت دوست.(فیض کاشانی)

بحث مادرخطبه های گذشته پیرامون زکات بود مطالب فراوانی درباره اهمیت پرداخت زکات تقدیم شما عزیزان نمودیم.دراین خطبه به آثارسوء نپرداختن زکات می پردازیم.اولین اثر سوءنپرداختن زکات تلف شدن مال واموال است صادق آل محمد(ص)می فرماید:(ماضاع مال فی برولابحر الابتضیع الزکاه)هیچ مالی درخشکی یا دریاضایع وتلف نمی شود مگر به خاطر آن که زکات آن پرداخت نشده باشد.انسانی که زکات نمی دهد به خیال خام خود فکر می کند که این مال علی الظاهر ازثروت وسرمایه اوکم می شود درحالی که خبر ندارد دستی که زکات رامی گیرد دست فرد نیازمند نیست بلکه یدالله ودست خداست که فوق همه دستهاست یدالله فوق ایدیهم.ازسوی دیگر انسانی که زکات نمی دهد غافل است واندیشه ای منافق گونه دارد ونمی داند که خزائن وگنجینه های زمین وآسمان دراختیار خداوند است هرکه رابخواهد می بخشد.خداوند درسوره منافقون اززبان آنان نقل می کند.که منافقین به همدیگر می گفتند براصحاب رسول الله )ص) انفاق مال نکنید تااز اطرافش پراکنده شوند درصورتی که خداوند راگنجهای زمین وآسمانها است ولکین منافقان درک آن نمی کنند.(هم الذین یقولون لا تنفقوا علی من عندرسول الله حتی ینفضوا ولله خزائن السموات والارض ولکن المنافقین لایفقهون)(آیه7سوره منافقون)ولذاکسانی که زکات نمی دهند گاه عامیانه سخن می گویند ومی گویند چراماپرداخت زکات به نیازمندان کنیم وقتی خدا دارد چرابه آنها نمی دهد واما این مال وثروت راباعلم وتدبیری خود بدست آورده ایم همان سخن قارون رامی گویند:(قال انمااوتیته علی علم عندی)قارون گفت:من این مال وثروت رابه تدبیرخود بدست آوردم.اما خداوند می فرماید:قارون اشتباه گفت آیا ندانست که پیش از اوخدا چه بسیار امم وطوایفی راکه از او قوت وثروت وجمعیتشان بیشتر بود هلاک کرد.(اولم یعلم ان الله قداهلک من قبله من القرون من هواشد منه قوه واکثر جمعا)(آیه78قصص)لذا باید نیک اندیشید و زکات مال خود را در راه خدا با میل ورغبت عطا کنیم تاخداوند نیک تر ازآن به ما ببخشد.چون خداوند درآیه272بقره می فرماید:(وماتنفقوا من خیریوف الیکم وانتم لاتظلمون)آنچه انفاق می کنید به شمابازمی گردد وبه شما ظلم نمی شود.پرداخت زکات مانند ریختن برگ درخت است اگر درختی برگ ریخت آیا خداوند دیگر به او برگ نمی دهد واقع آن است که خداوند برگهای نو وباشکوه دیگری جایگزین خواهد کرد.مولانا چه زیباگفته:

گربریزد برگهای این جنار           برگ بی برگیش بخشد کردگار

هرکه کارد گردد انبارش تهی        لیک اندر مزرعه باشد تهی (رشدزیاد)

وقتی شما فصل کاشت گندمها وجوها رادرمزرعه می افشانی انبارخالی می شود امافصل برداشت درمزرعه چند برابرآنچه درانبار بود برداشت می کنی.

وآنکه درانبار ماند وصرفه کرد         ا شپش وموش حوادث هاش خورد

آن کس که بذر ودانه رادرانبار نگه داشت واندوخته کرد موش حوادث وشپش روزگار آن دانه ها را بخورد وبپوشاند وتباه کند.بسیار می بینیم ودیده ایم کسانی راکه زکات مال خود ویاخمس ثروت وسرمایه خود را پرداخت نمی کنند اماچند برابر آن رادرزمینه های خلاف وگرفتاریها پرداخت می کنند این همان شپش زدن وموش حوادثی است که مولانا می گوید.وامام صادق(ع)می فرماید:(من منع حقالله عزوجل انفق فی باطل مثلیه)کسی که حق خدا رانپردازد ودر راه خدا مال خود راصرف نکند دوبرابر آن را درراه باطل صرف خواهد کرد.(کافی ج3ص506).وازرسول گرامی اسلام(ص)نقل شده که حضرت فرمود بندگان خدا هیچ شبی راصبح نمی رسانند مگر اینکه درفرشته فرودآمدهویکی می گوید خدایا به انفاق کنندگان پاداش وبدل ده ودیگری می گوید مال بخیلان راتلف کن.مولانا سخن رسول الله رابه نظم درآورده.

گفت پیغمبر که دائم بهر  پند        دوفرشته خوش منادی می کنند

کای خدایامنفقان راسیر دار       هر درمشان راعوض ده صدهزار

ای خدایا ممسکان رادرجهان          تومده الازیان اندرزیان

.وامام صادق می فرماید:(واعلم انه من لم ینفق فی طاعه الله ابتلی بان ینفق فی معصیه الله ومن لم یمش فی حاجه ولی الله ابتلی بان یمشی فی حاجه عدوالله)آگاه باشید کسی که مال خود را درراه طاعت خداوند صرف نکند به هزینه کردن آن در راه معصیت خداوند گرفتار می شود وهرکس درحل مشکلات ولی خدا گامی برندارد خداوند او را به تلاش وحرکت در راه حل مشکلات دشمن خدا گرفتار می کند.(وسائل ج6و25)

 

 

 

                                                     علیرضا کشاورز بارگاهی

                                                            امام جمعه سعداباد